Στρατός και «ανοσία της αγέλης»

Στην τηλεόραση βγήκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Ν. Παναγιωτόπουλος, για να απαντήσει στο χθεσινό ρεπορτάζ της «Αυγής» από το οποίο τεκμηριώνεται ότι στον στρατό υπάρχει σοβαρή έλλειψη μέσων προστασίας από την πανδημία του κορωνοϊού.

Ο Ν. Παναγιωτόπουλος κούνησε το δάχτυλο στην εφημερίδα μας λέγοντας ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν μπορούν να κλειστούν στο σπίτι τους, αλλά πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν, και ότι το πεδίο αυτό δεν προσφέρεται «για ασκήσεις ανεύθυνης αντιπολίτευσης που στηρίζεται σε καταγγελίες δικτύων».

Μόνο που η «Αυγή» δεν παρουσίασε καταγγελίες δικτύων. Παρουσίασε μαρτυρίες στρατιωτών, που υπηρετούν σε κέντρα εκπαίδευσης και στρατόπεδα και από τις οποίες προκύπτει ότι στον στρατό γίνεται περίπου ό,τι γινόταν και πριν την πανδημία.

Ούτε απολυμάνσεις γίνονται, ούτε τεστ στους στρατευμένους, ούτε μέτρα αραίωσης στους θαλάμους. Το μόνο μέτρο που είδαμε να ισχύει είναι η αναστολή εξόδων και αδειών, έτσι ώστε ό,τι συμβεί στον στρατό να μείνει στον στρατό.

Καλούμε λοιπόν τον υπουργό να δημοσιοποιήσει το σχέδιο που εφαρμόζεται στις Ένοπλες Δυνάμεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Διότι ένας στρατός χτυπημένος από τον κορωνοϊό δεν θα μπορέσει να κάνει τη δουλειά του, όποια και αν είναι αυτή. Αλλά και γιατί οι στρατευμένοι και οι οικογένειές τους ανησυχούν σοβαρά και δικαιολογημένα.

Ανησυχούν, διότι αυτό που βλέπουν να εφαρμόζεται στον στρατό είναι η «ανοσία της αγέλης» και η υγεία των στρατιωτών και των αξιωματικών δεν είναι παιχνίδι. Γι’ αυτό και μέχρι να δώσει ο υπουργός συγκεκριμένα στοιχεία, θα συνεχίσουμε να φωνάζουμε. Αυτό που ο κ. υπουργός θεωρεί «ανεύθυνη αντιπολίτευση», εμείς το θεωρούμε υποχρέωσή μας.

  • Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ την Παρασκευή, 3 Απριλίου 2020

Ανθεκτικότητα και δημόσιο σύστημα υγείας

Τα τελευταία χρόνια η έννοια της Ανθεκτικότητας (resilience) έρχεται να αμφισβητήσει την πρωτοκαθεδρία της έννοιας της Αειφορίας (sustainability)· θεωρείται πιo διευρυμένη, αφού λαμβάνει υπόψη τη θέση ενός συστήματος μέσα στη γενικότερη συμπλοκή ευρύτερων ή μη συστημάτων, την εξελικτική τους διάσταση, οπότε στοχάζεται και τον «θάνατό» τους… την κατάρρευσή τους.

Για την έννοια της Ανθεκτικότητας δεν υπάρχουν στατικά πράγματα. Ζούμε πλέον στην «Εποχή του Ανθρώπου» -το Ανθρωπόκαινο (anthropocene)- και «[…] δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τον κόσμο σαν συμπλοκή έτοιμων πραγμάτων, αλλά ως συμπλοκή εξελικτικών διαδικασιών, όπου τα φαινομενικά σταθερά πράγματα γεννιούνται και πεθαίνουν συνεχώς, […]».(1)

Ο «χορός» αυτός μεταξύ εξελισσόμενων φυσικών και ανθρωπογενών διαδικασιών αποτελεί το υπόβαθρο μέσα στο οποίο λαμβάνονται και εφαρμόζονται οι αποφάσεις μας και οι επιλογές μας. Ολες οι διαδικασίες είναι ενσωματωμένες στο περιβάλλον -οι πόλεις μας, οι χώροι στους οποίους λειτουργούμε, τα οικοσυστήματα που εκμεταλλευόμαστε-, είναι τμήματα ενός ευρύτερου, πολύπλοκου κοινωνικo-οικολογικού συστήματος.

Οσο αυξάνεται η συνδεσιμότητα μεταξύ των συστημάτων μας (ανθρωπογενών και φυσικών) τόσο μειώνεται το «αυτεξούσιό» τους· οι διαδικασίες γίνονται πιο δυναμικές, και οι όποιες καταρρεύσεις καταιγιστικές, άμεσα μεταβιβάσιμες με διευρυμένη επιρροή. Τα πολυώροφα κτίρια καταρρέουν διαφορετικά και με περισσότερες παράπλευρες απώλειες από τα πλινθόκτιστα ισόγεια. Αυτόν όμως τον τρόπο «επιλέξαμε» για να ζούμε… πρέπει τα «οικοδομήματά» μας να αντέξουν, να επιδείξουν ανθεκτικότητα.

Κατά έναν γενικά αποδεκτό ορισμό, Ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα ατόμων, συλλογικοτήτων, διοικητικών οργανισμών, εταιρειών και συστημάτων μέσα σε μια περιφέρεια-κράτος να επιβιώνουν, να προσαρμόζονται και να αναπτύσσονται ανεξαρτήτως χρόνιων πιέσεων ή απότομων οχλήσεων.(2) Η προσαρμοστικότητα σε έναν μη στατικό κόσμο, ο οποίος λόγω της έντονης πλέον συνδεσιμότητας εξελίσσεται ταχέως, είναι ζητούμενο· με άλλα λόγια, η ικανότητα να αντεπεξέρχεσαι.

Η Ανθεκτικότητα ως πλαίσιο σκέψης προσπαθεί να επιστήσει την προσοχή στους διαχειριστές των όποιων συστημάτων, ώστε αυτά να μην καταρρεύσουν υπό το βάρος απαιτήσεων που μεταβάλλονται διαρκώς. Και αν οι χρόνιες ενδογενείς πιέσεις φαίνεται να είναι γενικά γνωστές στους διαχειριστές (φθείρουν το σύστημα και υποβιβάζουν την Ανθεκτικότητά του), οι απότομες εξωγενείς οχλήσεις (γεγονότα-σοκ) που μπορεί να δεχτεί ένα σύστημα είναι ικανές (αναλόγως της Ανθεκτικότητάς του) να το εκτροχιάσουν· για αυτό είναι κρίσιμη η πρόβλεψη – πρόληψη.

Στα καθ’ ημάς, όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση προ δεκαετίας πυροδότησε την οικονομική κατάρρευση του ελλαδικού κράτους. Ηταν τρόπον τινά ο πυροκροτητής… το μπαρούτι συσσωρευόταν χρόνια. Διαπιστώσαμε πως η Ελληνική Οικονομία δεν είχε καμία ανθεκτικότητα για να αντεπεξέλθει στους τριγμούς που της μεταβίβαζε το διεθνές οικονομικό οικοδόμημα, στο οποίο πλέον είναι συνδεδεμένες όλες οι χώρες.

Τώρα, με την υγειονομική κρίση του κορονοϊού, έχουμε ένα εξωγενές γεγονός-σοκ, αποτέλεσμα της έντονης συμπλοκής ανθρώπου – φύσης… στην ουσία η φύση διεκδικεί χώρο να εξελιχθεί, διεκδικεί πίσω τον χώρο που απαλλοτριώνεται από την πλευρά μας καθημερινά· πυροδοτεί εξελίξεις παγκόσμια που θα κρίνουν καθοριστικά την Ανθεκτικότητα διαφόρων τομέων και ειδικότερα των δημόσιων συστημάτων υγείας.

Το γενικό lock dawn που εφαρμόζεται παντού, παρά το τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό κόστος, φαίνεται να προκρίνεται, ώστε αυτά τα συστήματα να καταφέρουν να ανταποκριθούν. Κανείς δεν θέλει να βιώσει (ίσως με κόστος της ίδιας της ζωής του) τη γύμνια, την έλλειψη Ανθεκτικότητας που τα χαρακτηρίζει.

Το γεγονός ωστόσο, ότι τα δημόσια συστήματα υγείας δεν είναι ικανά να αντεπεξέλθουν σε ένα από τα πολλά σενάρια πανδημίας (τα οποία επεξεργαζόταν εδώ και χρόνια ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας), δεν είναι διόλου τυχαίο. Το αντίθετο μάλιστα, η παντελής έλλειψη μέριμνας για το χτίσιμο Ανθεκτικότητας είναι πολιτική επιλογή. Αυτή η εγκληματική έλλειψη Ανθεκτικότητας είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων νεοφιλελεύθερων επιλογών -αρχής γενομένης από την απαξίωση του βρετανικού δημοσίου συστήματος υγείας επί Θάτσερ- και της αντίστοιχης ρητορικής που υποστήριξε τις ευρωπαϊκές πολιτικές λιτότητας.

Το lock down όμως, ενώ αποδίδει στις περισσότερες των περιπτώσεων, δεν αντικαθιστά τις μάχες… απλά δίνει χρόνο στο σύστημα για να (ανα)συγκροτηθεί. Εδώ ακριβώς βρισκόμαστε τώρα, στο σημείο που πρέπει να εφαρμοστούν συγκεκριμένες πολιτικές για την ενίσχυση και την ενδυνάμωση του δημοσίου συστήματος υγείας της χώρας μας. Η κυβέρνηση όμως μοιάζει μουδιασμένη, αφού αυτό -όσο σωτήριο και να είναι για τον λαό μας- είναι εναντίον της ιδεολογίας της και η ιδεολογία είναι καθοριστική… ιδίως στη διαχείριση κρίσεων.

(1) Ενγκελς Φ., (1886) «Ο Λούντβιχ Φοϋερμπάχ και το τέλος της Κλασικής Γερμανικής Φιλοσοφίας», Ερατώ, Αθήνα 2004, σελ. 21 (2) ARUP’s International Development team

* MSc αντιπροέδρος Επιμελητηρίου Πρέβεζας

Στουρνάρας μαινόμενος

Ο κεντρικός μας τραπεζίτης Γ. Στουρνάρας βγήκε χθες στο πρακτορείο Bloomberg και είπε ότι χρειάζονται συντονισμένα μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης των οικονομιών, διότι αλλιώς η Ευρώπη θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με μια σοβαρή κρίση χρέους.

Ο Στουρνάρας. Μάλιστα. Ζητάει μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης. Ο άνθρωπος που ζητούσε από την Ευρώπη να επιβάλει πιστοληπτική γραμμή στη χώρα, μετά τα μέτρα για το χρέος, για να μην ωφεληθεί πολιτικά η κυβέρνηση Τσίπρα.

Ο άνθρωπος που μας προειδοποίησε με βιβλικές καταστροφές επειδή αυξήθηκε κατά 50 ευρώ ο κατώτατος μισθός, καταργήθηκε ο υποκατώτατος και δόθηκε 13η σύνταξη. Και ο οποίος με την εκλογή του Κ. Μητσοτάκη χαλάρωσε. Και τώρα ζητάει ενέσεις δημοσιονομικής ρευστότητας σαν να είναι ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ.

Είναι καλό να έχουμε μια καθαρή εικόνα για το πώς θα ήταν η κατάσταση αν σήμερα είχαμε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Τα κανάλια θα ξεχείλιζαν από θάνατο, ελλείψεις και προσωπικές ιστορίες αγωνίας. Τα κοινωνικά δίκτυα θα έτρωγαν τα άντερα του Ξανθού και του Πολάκη.

Κάθε ευρώ που θα ξόδευε το Δημόσιο θα ήταν αντικείμενο κατακραυγής: οι συριζαίοι, την ώρα που ο κόσμος χάνεται, επιδοτούν τους Καρανίκες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για να κάθονται.

Και ο κεντρικός μας τραπεζίτης θα μας εξηγούσε πως η κρίση χρέους θα ερχόταν όχι από την απροθυμία των Γερμανών και του ESM να κάνουν αυτό που πρέπει, αλλά από τα μέτρα στήριξης της εργασίας και της πραγματικής οικονομίας.

Τώρα, όμως, έχουμε κανονικότητα και Μητσοτάκη. Οπότε είδε και ο Στουρνάρας το φως το αληθινό. Έτσι γίνεται με τους τεχνοκράτες που δεν λογαριάζουν πολιτικό κόστος.

  •  Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ την Πέμπτη, 2 Απριλίου 2020

Για ποιον χτυπάει η καμπάνα 

Άρθρο του Αλ. Τσίπρα στη Le Monde της Πέμπτης 02/04

«Η δυσκολία δεν έγκειται στην ανάπτυξη νέων ιδεών, αλλά στο πώς θα αφήσουμε πίσω μας τις παλιές»
Τζ. Μ. Κέινς, 1936

Όταν το 2015 η Ελλάδα αντιμετώπιζε τον παραλογισμό της τιμωριτικής λιτότητας που είχε ήδη οδηγήσει, μετά από δύο αποτυχημένα προγράμματα του ΔΝΤ, μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού στα πρόθυρα ανθρωπιστικής κρίσης, οι περισσότεροι στην Ευρώπη θεωρούσαν ότι «αυτή η μικρή χώρα» θα παρέμενε μια εξαίρεση. Κάτι σαν μια τιμωρία παραδειγματισμού για να μην ακολουθήσουν και άλλες χώρες τον ολισθηρό δρόμο των μεγάλων ελλειμμάτων.
Τι και αν η νεοεκλεγμένη κυβέρνηση της Αριστεράς δεν είχε καμία σχέση με αυτούς που δημιούργησαν τα ελλείμματα. Τι κι αν δεν είχε καμία πρόθεση να ευνοήσει, όπως οι προηγούμενες, τους πλούσιους Έλληνες που είχαν βγάλει τα λεφτά τους στις τράπεζες της Ελβετίας και απέφευγαν συστηματικά τη φορολογία. Η πλειοψηφία της κοινής γνώμης, ιδιαίτερα στις χώρες του εύπορου Βορρά, είχε δηλητηριαστεί από ιδεοληψίες για τους “σπάταλους και τεμπέληδες Έλληνες που θέλουν να ζουν καλά, πάνω από τις δυνατότητές τους, με τα λεφτά των σκληρά εργαζόμενων Βόρειοευρωπαίων”.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να ανατρέψει αυτές τις στερεοτυπικές αντιλήψεις και να προτείνει εναλλακτικές στη σκληρή λιτότητα, μέσα σε ένα πλαίσιο ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και διαλόγου. Ωστόσο, αντιμετωπίστηκε από τις συντηρητικές κυβερνήσεις στην Ε.Ε. ως απειλή απέναντι στους κανόνες που πρέπει να ισχύουν “μέχρι ο ήλιος να ανατείλει από τη Δύση”, ενώ ακόμη και προοδευτικές δυνάμεις, την είδαν αρχικά με καχυποψία: «Ποιοι είναι αυτοί που θα παλέψουν για κάτι το οποίο εμείς δεν επιχειρήσαμε καν;». Αργότερα, βέβαια, είδαν με συμπάθεια την προσπάθεια του Δαβίδ ενάντια στον Γολιάθ. Όπως μου εκμυστηρεύτηκε, άλλωστε, o τότε Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μετά τη πρώτη μου ομιλία ως πρωθυπουργός στην ολομέλεια, «η καρδιά μας είναι μαζί σου αλλά η λογική μας όχι». Και ποιο ήταν το παράλογο; Μα, το να αλλάξουμε τους κανόνες όταν αυτοί δε λειτουργούν.
Στην πραγματικότητα όλοι καταλάβαιναν ότι το “παράλογο” δεν ήταν το να αλλάξουμε το φάρμακο όταν αντί να θεραπεύει, επιδεινώνει την κατάσταση του ασθενή, αλλά το να κάνεις πως δεν βλέπεις το προφανές. Από την άλλη, κανείς δεν θεωρούσε “λογικό” μια μικρή χώρα να αλλάξει τους κανόνες. Ακόμη και αν είχε απόλυτο δίκιο. Και στο πίσω μέρος του μυαλού πολλών, ήταν η αντίληψη πως αυτός ο παραλογισμός δεν θα άγγιζε ποτέ τις ίδιες τους τις χώρες. Πίστευαν ότι η Ελλάδα θα ήταν απλώς μια εξαίρεση.
Σε μια από τις πρώτες Συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που συμμετείχα, προσπάθησα να μεταπείσω τους συναδέλφους μου, θυμίζοντάς τους το εξαιρετικό μυθιστόρημα του Έρνεστ Χεμινγουέι, «Για ποιον χτυπάει η καμπάνα». Ήθελα να τους διαμηνύσω πως αν αυτή είναι η μέθοδος να αντιμετωπιστεί η κρίση στην Ελλάδα, θα έρθει η ώρα που θα χρειαστεί οι χώρες τους να έρθουν αντιμέτωπες με την ίδια “λογική”.
Αργότερα, καθώς οι διαπραγματεύσεις έλαβαν δραματική τροπή, ενημέρωσα την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη σχετικά με την αδιάλλακτη στάση των θεσμικών οργάνων, μέσω των σελίδων της Le Monde, με ένα άρθρο που είχε τον τίτλο του περίφημου βιβλίου του Έρνεστ Χεμινγουέι. Στο πλαίσιο αυτό, κατέληγα στο συμπέρασμα ότι το ζήτημα που αντιμετωπίζαμε δεν αφορούσε μόνον την Ελλάδα, αλλά ήταν το επίκεντρο της σύγκρουσης μεταξύ δύο διαφορετικών στρατηγικών για το μέλλον της Ευρώπης. Η μια ήταν επικεντρωμένη στην πολιτική ολοκλήρωση βασισμένη στην ισότητα και την αλληλεγγύη. Η άλλη οδηγούσε σε κατακερματισμό και διαίρεση.
Δεν ξέρω πόσο προφητικό θα αποδειχθεί αυτό το άρθρο, υπό το πρίσμα των σημερινών εξελίξεων. Και επίσης δεν ξέρω σε ποιο βαθμό κατάφερα να πείσω, τότε, τους συναδέλφους μου. Παρόλο που οι κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Ιταλίας υποστήριζαν την Ελλάδα, δεν πιστεύω ότι το έκαναν επειδή θεωρούσαν ότι υπήρχε πραγματικός κίνδυνος “οι καμπάνες” να χτυπήσουν μια μέρα για αυτούς. Σε κάθε περίπτωση, παρά τις γαλλικές προσπάθειες, ο διάλογος για το μέλλον της Ευρώπης αποδείχθηκε βραχύβιος.
Μέχρι που ήρθε μια στιγμή που θυμίζει αυτήν της περιόδου του μυθιστορήματος του Χεμινγουέι. Όχι, δεν έχουμε σήμερα πραγματικό πόλεμο. Αλλά είναι σαν να έχουμε πόλεμο. Οι οικονομίες μας συρρικνώνονται συμμετρικά και με απόλυτους όρους. Προτεραιότητα, όμως, είναι να σωθούν ανθρώπινες ζωές. Οι ζωές δεν ξανάρχονται. Τα χρέη ξεπληρώνονται ή και διαγράφονται, όπως έγινε και μετά από πραγματικό πόλεμο, το 1953. Οι ζωές, όμως, δεν ξαναγυρίζουν.

Σε αυτές, λοιπόν, τις δραματικές συνθήκες έκτακτης ανάγκης που βιώνουμε, συνειδητοποιούμε ότι μέρος της ευρωπαϊκής ηγεσίας έχει καταλήξει σε λανθασμένα συμπεράσματα σχετικά με τις προηγούμενες κρίσεις και επιμένει στις λανθασμένες συνταγές. Αντί να παραμερίσουν όλοι μπροστά στο μέγεθος της απειλής και να προτάξουν την αλληλεγγύη και την αλληλοβοήθεια, συνεχίζουν στην ίδια λογική: «Δε θα πληρώσουμε τα σπασμένα των σπάταλων του Νότου». Με δυο λόγια, καμία σκέψη για αμοιβαιοποίηση του χρέους, ο καθένας μόνος του και “όποιος θέλει δανεικά, να περάσει από το ταμείο να του κόψουμε κουστούμι”. Όπως έγινε και με την Ελλάδα. Αλλά όπως είπαμε, «οι κανόνες είναι κανόνες».
Πολύ φοβάμαι ότι αυτή η ακραία επίδειξη αμοραλισμού και αδιαλλαξίας από Ευρωπαίους ηγέτες – όπως ο Μαρκ Ρούτε που δεν κατάλαβε να έχει κάτι αλλάξει τις τελευταίες μέρες που θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα του να δεχτεί νέα οικονομικά εργαλεία – ίσως αποβεί μοιραία για την ίδια την ενότητα της Ένωσης. Διότι η ενότητα δεν βασίζεται μόνο σε οικονομικούς όρους, αλλά και σε κοινές αξίες. Διότι για τους πολίτες, η ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης παίρνει σάρκα όταν για παράδειγμα γιατροί από την Ουγγαρία προστρέχουν στην Ιταλία για να βοηθήσουν Ιταλούς ασθενείς ή όταν Ολλανδοί γιατροί πηγαίνουν στην Ελλάδα για να βοηθήσουν ‘Ελληνες ασθενείς. Αντί για αυτό είδαμε μόνο εθελοντές γιατρούς από την Κούβα και την Κίνα να καταφτάνουν για να θεραπεύσουν Ιταλούς ασθενείς. Και σαν να μη φτάνει αυτό, είδαμε από πάνω κα τον μέγα τεχνοκράτη κ. Ρέγκλιγκ να διαμηνύει στους Ιταλούς, στους Ισπανούς, αλλά – σύντομα – και στους Γάλλους, ότι «βεβαίως μπορούν να δανειστούν, αλλά με αιρεσιμότητα», δηλαδή με πρόγραμμα. Όταν συμβαίνουν όλα αυτά τότε είναι σαφές πως -ανεξάρτητα από οικονομικούς υπολογισμούς- κάτι έχει ραγίσει στις σχέσεις των κρατών-μελών. Γιατί η ζωή δεν είναι μόνο τα λεφτά, αλλά κυρίως η αξιοπρέπεια.
Γνωρίζω πολύ καλά, μετά από 4,5 χρόνια παρουσίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ότι η Ευρώπη κινείται αργά, με μικρές ρήξεις και μεγάλους συμβιβασμούς. Εύχομαι ένας τέτοιος συμβιβασμός να επιτευχθεί τις επόμενες μέρες. Και η μεγάλη ευθύνη βαραίνει την Άνγκελα Μέρκελ που πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στην υστεροφημία της ως Ευρωπαία ηγέτης και στο εθνικό της ακροατήριο που είναι μολυσμένο, εδώ και χρόνια, από τον ιό του σοβινισμού.
Αν το πρόβλημα είναι ο συμβολισμός του ευρωομολόγου, λύσεις υπάρχουν. Πάντα υπάρχουν τεχνικές εναλλακτικές με το ίδιο αποτέλεσμα αλλά με διαφορετικό όνομα. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να συμφωνηθεί η έκδοση ενός μεγάλου ομολόγου του EMΣ. Ο ΕΜΣ έχει την πιστοληπτική δυνατότητα να δανείζεται με εξαιρετικούς όρους, ένα μεγάλο αλλά απαραίτητο ποσό κεφαλαίων -ισοδύναμο, για παράδειγμα, του ποσού που συμφώνησαν οι Ρεπουμπλικανοί και οι Δημοκρατικοί για την προστασία της οικονομίας των ΗΠΑ. Βάσει αυτού του ομόλογου, ο ΕΜΣ θα μπορούσε στη συνέχεια να δημιουργήσει ανοιχτή πιστοληπτική γραμμή προς τα κράτη μέλη, χωρίς άλλη προϋπόθεση πέραν του να αξιοποιηθούν στην αντιμετώπιση των κρίσεων στην υγεία και την οικονομία.
Λύσεις υπάρχουν, όπως είπε ο Κέινς κατά την περίοδο του μεσοπολέμου. Πολιτική βούληση να αφήσουμε πίσω τις παλιές ιδέες, δεν γνωρίζω αν υπάρχει. Σε κάθε περίπτωση τα κράτη-μέλη που συνυπέγραψαν την κοινή επιστολή προς τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ζητώντας το ευρωομόλογο, πρέπει να είναι έτοιμα να συνεχίσουν την επόμενη διαπραγμάτευση, όχι μόνο για να καταγράψουν τη διαφωνία τους, αλλά για να επιβάλουν ευρωπαϊκή λύση. Και αν η Άνγκελα Μέρκελ, τελικώς προτιμήσει τα θετικά σχόλια του γερμανικού Τύπου, από την ηγετική υπέρβαση για την ενότητα της ευρωζώνης, τότε οι χώρες αυτές δεν πρέπει να διστάσουν να κάνουν τα επόμενα βήματα μαζί.
Ένα ευρωομόλογο χωρίς τη Γερμανία και την Ολλανδία, δεν θα είναι, βεβαίως, το ίδιο ισχυρό, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι τα υπόλοιπα κράτη-μέλη μαζί, αντιπροσωπεύουν άνω των 2/3 του ΑΕΠ της ΕΕ. Αρκεί να έχουν τη βούληση να προχωρήσουν μπροστά. Εξάλλου, αυτός μπορεί να είναι και ο μόνος τρόπος για να προχωρήσει η Ευρώπη μπροστά.
2/4/2020

Πειθαρχία ναι, δημοκρατία θα δούμε

Ακόμη μία φορά η Γερμανία εκμεταλλεύεται μια κρίση για να ισχυροποιηθεί ακόμη περισσότερο έναντι των εταίρων της. Τώρα όμως οι αντιδράσεις είναι οξύτατες, η πειθαρχία κλονίζεται και η συνοχή της Ε.Ε. δεν φαίνεται τόσο χαλύβδινη. Όλο και λιγότεροι στενοχωριούνται γι’ αυτό.

Τον Κλάους Ρέγκλινγκ τον γνωρίζουμε από παλαιότερα. Είναι αυτός που είχε πει ότι η διαπραγμάτευση του ΣΥΡΙΖΑ κόστισε στη χώρα 100 δισ. Και απέδειξε με πόσο εντυπωσιακό τρόπο παρουσιάζει τα πράγματα όταν θέλει να υποστηρίξει ό,τι τον συμφέρει.

Χθες ο Κλάους Ρέγκλινγκ είπε ότι, για να γίνει κορωνομόλογο, θα χρειαστούν έως και τρία χρόνια. Ενώ υπάρχουν έτοιμα κορωνομόλογα της ώρας, για όσες χώρες τα χρειάζονται, με ένα μικρό μνημόνιο.

Η τωρινή δήλωση του Ρέγκλινγκ δεν αναπαράγεται πουθενά, ενώ εκείνη για τα 100 δισ. είχε γίνει βούκινο. Ένα καλό που έχει ο κορωνοϊός είναι ότι έχουν εξαφανιστεί αυτοί οι μουλάδες του ευρωπαϊσμού κι έτσι δεν μας λένε ότι η Ελλάδα πρέπει να κάνει τα μαθήματά της και ότι το κορωνομόλογο είναι λαϊκισμός. Υπογείως βέβαια, και όσο ο κόσμος χειροκροτάει στα μπαλκόνια, γίνεται δουλίτσα.

Στην πραγματικότητα αυτό που συμβαίνει τώρα στην Ε.Ε. δεν έχει μεγάλη διαφορά από αυτό που συνέβη το 2010. Απλώς τότε η κρίση είχε χτυπήσει την Ελλάδα, ενώ τώρα χτυπάει όλες τις χώρες πλην της Γερμανίας και των δορυφόρων της.

Ακόμη μία φορά η Γερμανία εκμεταλλεύεται μια κρίση για να ισχυροποιηθεί ακόμη περισσότερο έναντι των εταίρων της. Τώρα όμως οι αντιδράσεις είναι οξύτατες, η πειθαρχία κλονίζεται και η συνοχή της Ε.Ε. δεν φαίνεται τόσο χαλύβδινη. Όλο και λιγότεροι στενοχωριούνται γι’ αυτό.

Την ίδια ώρα η Ε.Ε., με αυτά που κάνει ο Όρμπαν, είναι μάλλον χαλαρή. Διότι η δημοκρατία είναι δευτερεύον θέμα. Το βασικό είναι η τήρηση των κανόνων σταθερότητας. Και ας πεθαίνουν στην Ιταλία και στην Ισπανία 1.000 άνθρωποι την ημέρα.

  •  Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ την Τετάρτη, 1 Απριλίου 2020

Πού αλλού γίνονται αυτά;

Μετά από δύο εβδομάδες καραντίνας, η κατάσταση που διαμορφώνεται είναι η εξής: Πρώτον, η δημόσια Υγεία δοκιμάζεται από ελλείψεις προσωπικού, υλικού και εξοπλισμού ασφάλειας. Μέχρι τώρα η κυβέρνηση έχει εξασφαλίσει μόνο τον εφοδιασμό της σε χειροκροτήματα.

Μετά από δύο εβδομάδες καραντίνας, η κατάσταση που διαμορφώνεται είναι η εξής:

Πρώτον, η δημόσια Υγεία δοκιμάζεται από ελλείψεις προσωπικού, υλικού και εξοπλισμού ασφάλειας. Μέχρι τώρα η κυβέρνηση έχει εξασφαλίσει μόνο τον εφοδιασμό της σε χειροκροτήματα.

Δεύτερον, το Δημόσιο νοικιάζει από τις ιδιωτικές κλινικές Μονάδες Εντατικής Θεραπείας στο διπλάσιο της εγκεκριμένης τιμής τους. Διότι λεφτά υπάρχουν.

Τρίτον, μαζικά τεστ δεν γίνονται. Τεστ κάνει ο ιδιωτικός τομέας, έναντι 350 ευρώ το ένα, τα οποία μάλιστα στέλνει σε εργαστήρια του Δημοσίου. Διότι, όπως έχει εξηγήσει και ο Άδωνις Γεωργιάδης, η κρίση είναι ευκαιρία.

Τέταρτον, εκεί που άλλες χώρες ρίχνουν δισεκατομμύρια για να εξασφαλίσουν μισθούς και θέσεις εργασίας, ο Γ. Βρούτσης επιτρέπει στις επιχειρήσεις να κάνουν ό,τι θέλουν με τους εργαζόμενους: να τους απολύουν προσωρινά, να τους θέτουν σε εκ περιτροπής εργασία, να τους μετατρέπουν τις συμβάσεις, να τους κόβουν τον μισθό στη μέση και, βεβαίως, να τους εκβιάζουν με κάθε δυνατό τρόπο.

Πέμπτον, τα κανάλια θα πάρουν έκτακτη ενίσχυση 11 εκατομμύρια ευρώ, παρ’ όλο που τα μηνύματα για την πανδημία, εκ του νόμου, προβάλλονται δωρεάν. Τα 11 εκατομμύρια θα χρησιμεύσουν στο να μην συζητιούνται στα κανάλια τα προηγούμενα τέσσερα πράγματα. Όχι ότι θα γινόταν κάποια σοβαρή κριτική στην κυβέρνηση αν δεν έπεφτε αυτή η ενίσχυση, αλλά κάτι πρέπει να βγάλουν και οι καναλάρχες από την πανδημία.

Για άλλα θέματα, όπως η επάρκεια του ΕΟΔΥ, θα μιλήσουμε στο τέλος. Αλλά για όλα τα προηγούμενα πρέπει να φωνάξουμε από τώρα. Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν συμβαίνει σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

  •  Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ την Κυριακή, 29 Μαρτίου 2020

Η τελευταία δοκιμασία

Ειρήνη, ευημερία και αλληλεγγύη ήταν η τρίπτυχη υπόσχεση προς τους λαούς της Ευρώπης, πάνω στην οποία στήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το αφήγημα της ευημερίας άρχισε να ξηλώνεται στη δοκιμασία της ευρωκρίσης, με τους λαούς στον ευρωπαϊκό Νότο να ματώνουν για να “κάνουν τα μαθήματά τους”, όπως επέβαλε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ως προϋπόθεση για την “ευρωδιάσωση”.

Το αφήγημα της αλληλεγγύης άρχισε να ξηλώνεται στη δοκιμασία της προσφυγικής κρίσης, με τις χώρες του Βίσεγκραντ να κλείνουν τα σύνορα στους κατατρεγμένους από τη Συρία και τις χώρες της πρώτης γραμμής -Ελλάδα και Ιταλία πρωτίστως- να γίνονται αποθήκες ψυχών.

Η δοκιμασία της κορωνοκρίσης, ωστόσο, απειλεί να ξηλώσει οριστικά το αφήγημα του “ευρωπαϊκού μας σπιτιού”. Δεν είναι μόνο ότι η Ιταλία, η πρώτη χώρα που γονάτισε από την επιδημία, έμεινε αβοήθητη από τους εταίρους, με την Κίνα ή την Κούβα να επιδεικνύουν πολύ περισσότερη αλληλεγγύη στους Ιταλούς από τους Ευρωπαίους γείτονες.

Είναι και η άρνηση της Γερμανίας και των βόρειων δορυφόρων της να στηριχθεί με γενναιότητα η ευρωπαϊκή οικονομία και η ζωή και η αξιοπρέπεια των Ευρωπαίων εργαζομένων.

Μόνο ντροπή θα ένιωθαν οι πατέρες της Ευρώπης στο άκουσμα της μη απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της κορωνοκρίσης.

Το ερώτημα τι να την κάνεις την Ε.Ε. εάν δεν είναι ικανή να ξεπεράσει τους εθνικούς εγωισμούς και να θάψει τις ιδεοληψίες της λιτότητας μπροστά σε μια πανδημία, την οποία η ίδια η Μέρκελ χαρακτηρίζει μεγαλύτερη πρόκληση κι από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, γίνεται όλο και πιο εύλογο.

Ο κορωνοϊός αναδεικνύεται στην τελευταία δοκιμασία.

  • Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ το Σάββατο, 28 Μαρτίου 2ο20

Ο ευέλικτος Γ. Βρούτσης

Εκτός από ένθερμος οπαδός της ευέλικτης εργασίας, ο κύριος Βρούτσης είναι και μάστορας της ευέλικτης επικοινωνίας. Αν τον παρακολουθήσεις τις τελευταίες ημέρες, μπορείς να διαπιστώσεις πόση προσπάθεια καταβάλλει για να καλύψει την πραγματική ουσία των μέτρων που παίρνει.

Στις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του ο κ. Βρούτσης απέφυγε να αναφερθεί στο περίφημο μέτρο της περικοπής των μισθών. Παρ’ όλο που ο ίδιος θεωρεί το συγκεκριμένο μέτρο φιλεργατικότατο, απέφυγε επιμελώς να μιλήσει γι’ αυτό.

Η σχετική ρύθμιση ξεφύτρωσε σαν μανιτάρι στην ΠΝΠ, λες και οι εργαζόμενοι δεν θα το έπαιρναν είδηση. Όλες οι επιχειρήσεις μπορούν να την αξιοποιήσουν, χωρίς προϋποθέσεις.

Η ισχύς του μέτρου είναι 6 μήνες – ενώ οι απολύσεις απαγορεύονται για 40 ημέρες. Και οι επιχειρήσεις υποχρεώνονται να κρατήσουν τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας, μπορούν όμως να αντικαταστήσουν αυτούς που έχουν με φθηνότερους.

Ύστερα από την κατακραυγή, ο κ. Βρούτσης έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτό αφορά μόνο τις επιχειρήσεις που δυσκολεύονται. Και ότι το εξάμηνο είναι ευρύς ορισμός, μόλις τελειώσει η επιδημία το μέτρο θα καταργηθεί. Δεν τα λέει η ΠΝΠ αυτά, αλλά πρέπει να εμπιστευτούμε την μπέσα του Γ. Βρούτση.

Ο οποίος μάλιστα έκλεισε και το ματάκι στους επιχειρηματίες ότι μπορούν να απασχολούν πλήρως τους εργαζόμενους, αλλά να τους πληρώνουν τα μισά, διότι «υπάρχουν κενά, τι να κάνουμε».

Άλλα κράτη σπεύδουν να κατοχυρώσουν τις θέσεις εργασίες και τους μισθούς, εδώ ο Γ. Βρούτσης επιδοτεί τις επιχειρήσεις ξηλώνοντας το Εργατικό Δίκαιο. Και το χειρότερο, κοροϊδεύει και τον κόσμο από πάνω. Τόσο ευέλικτος είναι ο Γ. Βρούτσης. Και για τόσο χαζούς περνάει τους εργαζόμενους.

  • Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ την Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2020

«Δουλίτσες» στην πανδημία

Την ώρα που η κυβέρνηση σαλπίζει εθνικά προσκλητήρια με χειροκροτήματα, συγκινητικές αναρτήσεις και F16, οι φωνές για την ανεπάρκεια του κρατικού μηχανισμού και τις ελλείψεις στο Εθνικό Σύστημα Υγείας δυναμώνουν ολοένα και περισσότερο.

Κι ενώ ούτε οι ελλείψεις σε προσωπικό, κλίνες και μέσα προστασίας δεν φαίνεται να αντιμετωπίζονται, έγιναν οι πρώτες εξαγγελίες που μυρίζουν μπίζνα από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Η μία μπίζνα είναι η επίταξη ιδιωτικών ΜΕΘ από την κυβέρνηση. Παρ’ όλο που η επίταξη γίνεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος, το ύψος της αποζημίωσης είναι εξοργιστικά υψηλό. Το Δημόσιο επιβαρύνεται με τεράστια ποσά την ώρα που από τα νοσοκομεία του ΕΣΥ λείπουν τα στοιχειώδη.

Η δεύτερη μπίζνα είναι τα τεστ. Τόσες μέρες η κοινωνία βοά ότι τεστ δεν υπάρχουν ούτε καν για το υγειονομικό προσωπικό. Τώρα μαθαίνουμε ότι τεστ θα υπάρξουν, αλλά θα τα διαχειριστεί μια ιδιωτική εταιρεία. Κι αυτό παρ’ όλο που το δημόσιο σύστημα έχει πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες.

Είναι εντυπωσιακή η ψυχραιμία με την οποία η κυβέρνηση, την ώρα που καλεί την κοινωνία σε ενωμένη και αποφασιστική στάση, έχει την ψυχραιμία να κλείνει «δουλίτσες» – κελεπούρια με ιδιώτες. Και δεν είναι οι μόνες. Και οι μισοί μισθοί, και η εκ περιτροπής εργασία, και η αναβολή του δώρου του Πάσχα δουλίτσες είναι. Που αξιοποιούν την κρίση ως ευκαιρία για κοινωνική οπισθοδρόμηση.

Άλλωστε, τους θυμόμαστε από το 2010 – 2014. Οι ίδιοι άνθρωποι είναι. Και τότε «δουλίτσες» έκαναν και έλεγαν ότι βγάζουν τη χώρα από την κρίση.

Το να έχουν αλλάξει έκτοτε στάση απέναντι στο δημόσιο συμφέρον και τους επιχειρηματίες θα ήταν απίθανο…

  •  Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ την Πέμπτη, 26 Μαρτίου 2020

Χρειαζόμαστε νοσοκομεία, όχι τσιτάτα

Καλό θα είναι αυτές τις ημέρες να θυμόμαστε. Να θυμόμαστε ότι έχουμε μια κυβέρνηση που, ναι, τη βρήκαν τα δύσκολα. Αλλά είναι μια κυβέρνηση που προσπάθησε συνειδητά να διαλύσει το σύστημα Υγείας με τη συρρίκνωση, την ιδιωτικοποίηση και τη διαφθορά.

Καλό θα είναι αυτές τις ημέρες να θυμόμαστε.

Να θυμόμαστε ότι έχουμε μια κυβέρνηση που, ναι, τη βρήκαν τα δύσκολα. Αλλά είναι μια κυβέρνηση που προσπάθησε συνειδητά να διαλύσει το σύστημα Υγείας με τη συρρίκνωση, την ιδιωτικοποίηση και τη διαφθορά. Και, μόλις περάσουν τα δύσκολα, δεν θα διστάσει να το ξανακάνει. Γιατί αυτή είναι η άποψή της.

Να θυμόμαστε τον Άδωνι Γεωργιάδη που περηφανευόταν ότι ο ίδιος θα διώξει προσωπικό και δεν θα του πάρει τη δόξα η τρόικα. Και τους κυβερνητικούς της Ν.Δ. που έλεγαν ότι, τι να κάνουμε, το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν μπορεί να τους καλύπτει όλους.

Να θυμόμαστε σε τι κατάσταση παρέδωσαν τα νοσοκομεία. Καταχρεωμένα, με κλειστές κλινικές, χωρίς προσωπικό, με όργιο κακοδιαχείρισης και με διευθυντές που ο ίδιος ο Κ. Μητσοτάκης είχε φροντίσει να κατσικώσει. Να θυμόμαστε το ΚΕΕΛΠΝΟ.

Ο Β. Κικίλιας μάς είπε χθες πόσες θέσεις ΜΕΘ παρέλαβε. Εμείς να θυμόμαστε και πόσες παρέδωσαν.

Να θυμόμαστε ότι το πρώτο που έκανε αυτή η κυβέρνηση όταν ήρθε στα πράματα ήταν να ακυρώσει χιλιάδες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Και να δρομολογήσει τις ΣΔΙΤ. Να θυμόμαστε τη λατρεία τους για την ιδιωτική Υγεία και τις ασφαλιστικές.

Και να θυμόμαστε ότι αυτό το κόμμα, που χρωστάει 250 εκατομμύρια θαλασσοδάνεια, κάποιοι το χρηματοδοτούν. Και κανείς δεν χρηματοδοτεί κόμματα για την ψυχή της μάνας του.

Και όταν ακούμε τσιτάτα του Θίοντορ Ρούσβελτ και του Μακρυγιάννη, να θυμόμαστε την πραγματικότητα. Υπάρχουν τεράστια κενά σε ιατρικό υλικό, κρεβάτια και μέσα προστασίας στα νοσοκομεία. Αυτά πρέπει να καλυφθούν. Και δεν θα καλυφθούν με αποφθέγματα.

  •  Το κύριο άρθρο της ΑΥΓΗΣ τη Τρίτη, 24 Μαρτίου 2020